CEYLAN BALIĞI-CEYLAN PALAMUTU

TÜRK KARASU BALIK TÜRLER

CEYLAN BALIĞI (Scomberomorus commerson)

Kızıldeniz’den Süveyş kanalı ile Akdeniz’e geçtiği daha sonra Türkiye sularına (Ege ve Akdeniz) ulaştığı biliniyor. Akdeniz’de ilk tespiti 1935 yılındadır. Sayıca az olmakla birlikte 1981 yılından beri de Türkiye’de bilinmektedir. Bu balık Türk amatör balıkçıları tarafından pek tanınmamakla beraber okyanuslarda yakalanan son derece keskin dişli ve güçlü olan wahoo’nun sularımızdaki benzeri ve yakın akrabasıdır.Halk arasında farklı isimlerle de tanınabilir ancak bilinen yaygın isimleri ceylan balığı, ceylan palamutu veya tombak balığıdır. 

ceylan balığı ile ilgili görsel sonucu

Vücudu uzunca ve yanlardan basıktır. Sırtı koyu gri veya mavimsi siyah, yanları parlak gümüşi gri renktedir, yanakları ve alt çenesi parlak beyazdır. Vücudunda boydan boya 40-50 ince dalgalı bant sırtından karnına doğru vücuduna dik olarak uzanır. Bazen bu bantlar ufak benekler halinde görülür. 40-45 santim boyundakki gençlerinde bant sayısı 20 kadar olur. Çift sırt yüzgeçinin önde olanı ikinciden daha alçaktır. İkinci sırt yüzgeci anal yüzgecine göre hafifçe daha öndedir. İkinci sırt yüzgecinden ve anal yüzgecinden sonra scombridae familyasında görülen tipik yalancı yüzgeçler 10-12 adet bir tarafta olmak üzere çatal kuyruğa kadar devam eder. Kuyruk hariç, yüzgeçleri vücuda göre iyi gelişmiş sayılmaz. Tüm vücudu küçük pullarla kaplıdır. Kafası ve ağzı oldukça büyüktür. Çenelerinde büyük, üçgen yapılı sık dizilmiş keskin dişler vardır. Bu dişler ile takım kesebilir. Damaklarında da tutucu geriye dönük (vomer) dişler bulunur. Yanal çizgisi ikinci sırt yüzgecinden sonra sert bir eğimle aşağı dönerek devam eder. Yüzme kesesi bulunmaz.

Tahminen sıcaklıklara da bağlı olarak Nisan veya mayıs aylarında başlayarak Temmuz sonuna kadar yumurta dökerler. Dişilerin yumurta dökmesi sezon boyunca iki veya altı gün arayla bir kaç kez tekrarlar. Erkekler 80 cm, dişiler 68 cm boyutlara ulaştıklarında cinsel olgunluğa ulaşırlar. Diğer avcı balılar gibi etobur olduklarından başlıca yemleri küçük balıklar, kalamar, sübye, karides gibi canlılardır.  Genelde küçük sürüler halinde dolaştıkları için gece gündüz yemlenirler ve 10mt ile 70 mt arası derinliklerde dolaşırlar.  240 cm boya ve 70 kg kadar ağırlığa ulaştıkları görülmüştür. Oltayla yakalanan en büyük ceylan balığı Güney Afrika da 44.9 kg olarak oltayla yakalanma rekorudur.

ceylan balığı ile ilgili görsel sonucu

Doğal yaşam alanı olarak Doğu Afrika kıyıları, Kızıldeniz, Basra körfezi, Güney Asya kıyıları, Hint Okyanusundan itibareen Avustralya’ya kadar olan bölge ve Avustralya sahilleridir. Bu arada Türkiye sularında da az da olsa olduğunu ve nasıl geldiğini yukarıda anlattık. Kıyılara yakın sığlıklardan, yar başlarına, akıntılı bölgelere, küçük koylar ve hatta lagünlere kadar pek çok yerde karşılaşmak mümkündür. Öğrendiğimiz kadarı ile ceylan balığı yurdumuzda özellikle Akdeniz sahillerinde bahar başından bahar ortalarına kadar kıyılara yanaşırken bu tarihler dışında kıyılarda pek rastlanmıyor. Aranacak ise derinlerde aranmalı bunun içinde “derinlik kontrollü derin su sürütme aleti – downrigger” kullanılmasında yarar vardır. Göçmen balıktır uzun göçler yapabilir, Türkiye sularındaki göç alışkanlıkları hakkında yeterli bilgi yoktur. Bu arada özellikle mercan kayalıkları çevresinde göç etmeden sürekli yaşayan toplulukları da vardır. Kısaca şurada veya burada bulunur demek o kadar kolay değil, özellikle Türkiye suları için bu daha da zor. Yemlemeye karşı oldukça duyarlıdırlar çok iyi tepki gösterirler; yemleme yolu ile toplamak yemlemeye devam ederek bir müddet oyalamak mümkün olabilir.

AVCILIĞI

Ceylan balığının avı, diğer avcı balıklar gibi jigging, rapala ve kaşık ile kıyıdan at çek yapılarak yada açık suda tekneden at çek yapılarak yapılabilir. Özel bir avcılığı yoktur. Oltanızı suya salladığınızda palamut, orkinos, sinarit, akya, sarıkuyruk, kofana  yakalama şansınız ne kadarsa ceylan balığını yakalama şansınızda aynı şekildedir.